Artykuły o charakterze historycznym i rocznicowym

    

Ignacy Daszyński
[1900]

Źródło: Portal Lewicowo.pl

 

– Socjalista! – straszne to jeszcze dla ciemnych i głupich ludzi słowo. Co to za diabeł, nie wie wprawdzie nikt dokładnie, ale ksiądz na ambonie mówi o tych socjalistach jako o wrogach religii, pan dziedzic nazywa ich darmozjadami i złodziejami, a pan starosta grozi, że jak mu się tylko jaki socjalista w powiecie pod rękę nawinie, to go każe w łańcuszki zakuć i zamknąć do więzienia. A biedny chłop na wsi lub robotnik w miasteczku łamie sobie nieraz na próżno głowę nad tym, co też to jest socjalizm i czego to chcą socjaliści. Cały tłum, miliony biednych ludzi czują straszną nędzę, słyszą z daleka o jakichś swoich przyjaciołach, o socjalistach, co się za biednym narodem ujmują, ale nikt nie wie dobrze, co to ma wszystko znaczyć, czego chce socjalizm...

Wystąpienie pożegnalne wygłoszone przez ówczesnego Przewodniczącego Rady Naczelnej PPS – Andrzeja Ziemskiego podczas pogrzebu Jana Mulaka na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie w dniu 5 lutego 2005 roku.


Szanowni Zebrani

Żegnamy dziś Jana Mulaka, wielkiego Polaka i patriotę, człowieka, który wzniósł na światowe wyżyny polską lekką atletykę.

Żegnamy człowieka, który przez pól wieku odgrywał aktywna rolę w polityce i do końca pozostał wierny swoim lewicowym ideałom wyniesionym z dzieciństwa.

My, Polska Partia Socjalistyczna żegnamy dziś naszego honorowego przewodniczącego, który przez wiele lat spajał różne nurty polskich socjalistów widząc w jedności szansę na powodzenie sprawiedliwej polityki społecznej, dającej Polakom oddech po okresie nieludzkiej transformacji.

Minęła bez większego rozgłosu 200 rocznica urodzin Fryderyka Engelsa, który wraz z Karolem Marksem dokonał naukowego przewrotu w analizie rozwoju myśli lewicowej. Tak jakoś potoczyła się historia, że pomniki Marksa i Engelsa stoją w Niemczech, bo to przecież Niemcy były miejscem ich urodzenia.  Rodzący się w Niemczech, nacjonalizm antyfeudalnej jedności narodowej po epoce napoleońskiej, sprawił, że młodzi redaktorzy musieli emigrować. Głównym ośrodkiem pracy naukowej Fryderyka Engelsa i Karola Marksa stała się bardziej liberalna pod względem narodowościowym, choć zarazem monarchistyczna Anglia - kraj przodujący w rozwoju kapitalizmu.  Wprost chichotem historii jest, że najlepiej rozwinięty wtedy kapitalizm, oparty na bezwzględnym wyzysku klasy robotniczej stał się dobrym miejscem dla rodzących się lewicowych analiz.  Tam właśnie powstał, na podstawie badań socjologicznych środowiska robotniczego – „Zarys krytyki ekonomii politycznej” notabene z pomocą angielskiej żony Engelsa, przedstawicielki tegoż środowiska.

  W dniu 26 października odbyła się uroczystość złożenia wieńca pod pomnikiem Ignacego Daszyńskiego w rocznicę jego urodzin.  Krótkiej informacji o pięknej działalności młodego wschodnio galicyjskiego ucznia i studenta rodzącego się ruchu socjalistycznego udzielono kilku rodakom z za wschodniej granicy czasowo pracującym w Polsce. Podkreślono to, że był premierem pierwszego niepodległego rządu polskiego powołanego w Lublinie, wbrew prawicowej i arystokratycznej Radzie Regencyjnej.  Wskazano im też możliwość dojścia do pomnika Józefa Piłsudskiego przy Belwederze, gdyż znali wiele opowieści w ich środowisku o pięknej tradycji dawnego ruchu socjalistycznego we Lwowie.

Podstawowym celem polskich socjalistów od chwili powstania w 1892 r. PPS była walka o niepodległe państwo i demokrację parlamentarną. Powyższy cel towarzyszył partii przez wiele lat. W rezolucji uchwalonej na XIV Zjeździe PPS  zaboru rosyjskiego we wrześniu 1918 roku w obliczu zbliżającej się wolności stwierdzono, że „ … w każdej sytuacji politycznej proletariat polski w mieście i na wsi wytęży wszystkie siły by urzeczywistnić swoje cele na rodowo-polityczne  a więc usunąć z granic kraju wojska okupacyjne, dźwignąć zjednoczoną i niepodległą Republikę Ludową obejmującą wszystkie ziemie polskie, Republikę, w której kultura polska znajdzie warunki niezbędne do wszechstronnego rozwoju, a klasa robotnicza przystąpi do realizowania socjalistycznego programu społecznego.”/1/ Praktyczną realizacją powyższego programu było powstanie i działalność Tymczasowego Rządu Ludowego  Republiki Polskiej na czele z socjalistami :: Ignacym Daszyńskim w Lublinie w dniu z 6 na 7 listopada 1918 r. i 18 listopada 1918 r. w Warszawie z Jędrzejem Moraczewskim.

  Jesteśmy na FB i YouTube                                       Profil OKW na FB